การให้อาหารสายยางที่ผ่านจมูกสู่กระเพาะอาหาร (Nasogastric tube)การให้อาหารทางสายยางผ่านจมูกสู่กระเพาะอาหาร (Nasogastric Tube Feeding) เป็นหัตถการทางการแพทย์ที่ใช้สำหรับผู้ป่วยที่ไม่สามารถกลืนอาหารได้เองตามปกติ เพื่อให้ได้รับสารอาหารที่ครบถ้วนและเพียงพอต่อความต้องการของร่างกายครับ
สรุปข้อมูลเพื่อใช้ดูแลผู้ป่วยที่บ้าน ให้มองว่านี่คือการ "เติมพลังงานผ่านช่องทางพิเศษ" ที่ต้องเน้น 3 หัวใจหลักคือ ความสะอาด (Cleanliness), ความแม่นยำ (Accuracy), และความปลอดภัย (Safety) ครับ
📋 หัวใจสำคัญ 3 ประการในการดูแล
ความสะอาด (Cleanliness):
อุปกรณ์ทุกอย่างที่ใช้ เช่น กระบอกไซริงค์ (Syringe) ต้องสะอาด ล้างด้วยน้ำต้มสุกที่เย็นแล้วและผึ่งให้แห้งสนิทหลังใช้ทุกครั้ง
อาหารเหลวที่ปั่นเองต้องสะอาดและปรุงสุกใหม่ ส่วนอาหารสำเร็จรูปต้องตรวจสอบวันหมดอายุเสมอ
ความแม่นยำ (Accuracy):
ปริมาณอาหารต้องเป็นไปตามคำสั่งแพทย์หรือนักกำหนดอาหาร
อุณหภูมิของอาหารควรเป็นอุณหภูมิห้อง ไม่เย็นจัดหรือร้อนจัด เพื่อป้องกันกระเพาะอาหารบีบตัวผิดปกติ
ความปลอดภัย (Safety - กฎเหล็ก):
ศีรษะต้องสูงเสมอ: ต้องปรับเตียงให้อยู่ในท่ากึ่งนั่งกึ่งนอน (30–45 องศา) ในขณะให้อาหารและคงท่านั้นไว้อย่างน้อย 1 ชั่วโมงหลังให้อาหาร เพื่อป้องกันการสำลัก
เช็กตำแหน่งสาย: ก่อนให้อาหารทุกครั้ง ต้องตรวจสอบ "จุดมาร์ก" (เครื่องหมายบนสายยางตรงจมูก) ว่าอยู่ที่ตำแหน่งเดิมหรือไม่
🔄 ลำดับขั้นตอนการให้อาหาร (Bolus Method)
เตรียมพร้อม: ล้างมือให้สะอาด จัดท่าผู้ป่วยให้ศีรษะสูง 30–45 องศา
ตรวจสอบ: เช็กจุดมาร์กที่จมูกว่าไม่เคลื่อนหลุด และดูดเช็กอาหารตกค้าง (ถ้าค้างเกิน 100 ซีซี ให้ดันคืนและงดมื้อนั้นไปก่อน)
ล้างสาย: ใช้น้ำสะอาด 30 ซีซี ล้างสายก่อนเริ่มมื้ออาหาร
ให้อาหาร: เทอาหารลงในกระบอกไซริงค์ (ถอดลูกสูบ) ปล่อยให้อาหารไหลลงเองตามแรงโน้มถ่วง (ห้ามใช้ลูกสูบดัน) ใช้เวลาประมาณ 15–20 นาทีต่อมื้อ
ปิดท้าย: เมื่ออาหารหมด ให้ล้างสายด้วยน้ำสะอาดอีก 30–50 ซีซี เพื่อป้องกันสายอุดตัน
ปิดจุก: พับสายและปิดจุกให้สนิท คงท่าศีรษะสูงไว้ 1 ชั่วโมง
⚠️ ข้อควรระวังระดับวิกฤต
สายหลุดเข้าหลอดลม: หากผู้ป่วยมีอาการไอแรง หน้าเขียว หรือหายใจหอบเหนื่อยขณะใส่สายหรือขณะให้อาหาร ให้ หยุดทันที และรีบแจ้งพยาบาลหรือไปโรงพยาบาล
อาการท้องอืด: หากผู้ป่วยท้องตึง แข็ง หรือผายลมไม่ออก อาจเกิดจากอาหารไหลเร็วไปหรือลมเข้าสายมากเกินไป ให้ปรับความเร็วในการไหลให้ช้าลง
การดูแลแผลที่จมูก: ควรทำความสะอาดรูจมูกและเปลี่ยนพลาสเตอร์ที่ยึดสายอย่างน้อยวันละ 1 ครั้ง หรือเมื่อเปียกชื้น เพื่อป้องกันการระคายเคืองหรือแผลกดทับที่จมูก
